< Terug naar de kaart

Heyvaert

De Heyvaertwijk wordt ontwikkeld en gerenoveerd. perspective.brussels tekende hiervoor een strategie uit om de economische activiteiten in de wijk te doen evolueren in functie van de leefkwaliteit in de stad.

Begin van een reconversie

De gewestelijke en plaatselijke overheid willen de levenskwaliteit in de Heyvaertwijk verhogen en de wijk omvormen volgens de milieu- en stadsdoelen die ze hebben vastgelegd. Om dit te doen, is perspective.brussels verantwoordelijk voor het voorstellen van een territoriale ontwikkelingsstrategie en het ondersteunen van deze herontwikkeling in alle dimensies (ecologisch, sociaal, economisch ...). De uitdaging is om de dominante handel in tweedehandswagens te diversifiëren.

Levenskwaliteit en woonruimte verbeteren

De Heyvaertwijk ligt aan de rand van het Brusselse stadscentrum en wordt begrensd door de kleine ring. Er wordt intensief gehandeld in voertuigen sinds het einde van de jaren ’70 en de wijk is vandaag een internationale referentie in die sector. Deze activiteit heeft geleidelijk de plaats ingenomen van de vroegere slachthuizen en beenhouwerijen. Hierdoor waren er grote industriële ruimten beschikbaar waarin verschillende automerken zich nu gevestigd hebben, van kleinhandelaar, hersteller tot grote uitvoerders. Er zijn vandaag een zestigtal exploitaties verdeeld over ongeveer 60.000 m².

Hoewel de industriële activiteit in de Heyvaertwijk bloeit, zorgt ze ook voor heel wat milieuhinder (mobiliteitsproblemen, geluidshinder, lucht- en bodemvervuiling). Die hinder heeft negatieve gevolgen voor de woonfunctie: precaire of ongezonde woningen, slaapwijk, moeizaam samenleven, slechte levenskwaliteit enz. Het gebrek aan groene ruimten en de moeilijke verplaatsing met zachte vervoersmodi laten zich sterk voelen.

De openbare ruimte moet dringend worden heringericht in overeenstemming met de milieu-ambities van het Gewest om het dagelijkse leven van de inwoners en de toegankelijkheid van de wijk te verbeteren.

Een coherente en participatieve toekomststrategie

Het reflectieproces rond dit stadsproject is tevens de gelegenheid om alle spelers op het terrein rond de tafel te brengen om een nieuwe toekomst te bepalen voor de Heyvaertwijk en een gedeelde visie te creëren. perspective.brussels identificeert verschillende mogelijke evoluties via participatieve toekomstateliers georganiseerd door de studiebureaus (CityTools, PlusOffice en ProTeIn). Het studiebureau CSD Ingénieurs stelt het milieueffectenrapport op als aanvulling bij het Richtplan van aanleg.

Integratie in een programma voor stadsherwaardering

De Heyvaertwijk maaakt ook deel uit van een programma voor stadsherwaardering: het Stadsvernieuwingscontract “Heyvaert-Poincaré”. De projecten van dit Stadsvernieuwingscontract ondersteunen dit stadsproject.. Omdat het Gewest tegelijk met de naburige wijken aan de slag gaat (de Slachthuizen, de Zuidwijken, Weststation en Ninoofsepoort), wordt de renovatie van de Heyvaertwijk afgestemd op deze aanpalende projecten, maar ook op het Kanaalplan en het Gewestelijk Plan voor Duurzame Ontwikkeling (GPDO).

Enkele concrete projecten

Het park van de kleine Zenne

Om het gebrek aan groene ruimte te compenseren, werd het project rond het park van de kleine Zenne opgenomen in de studies en voorafgaande projecten aan de voorgestelde visie in dit stadsproject (Wijkcontract Compas, SVC, etc.). Gelet op de dichte bebouwing is het moeilijk om hier grote groene ruimten te vormen. Het is echter mogelijk om een netwerk van groene zones te creëren, aan de hand van enkele uitbreidingen.

Een park op het tracé van de vroegere bedding van de kleine Zenne is voorzien, tesamen met een nieuwe doorgang voor fietsers en voetgangers, dat parallel loopt van het bestaande overbelaste wegennet.

Een oriëntatiestudie werd gelanceerd door Leefmilieu Brussel om de vormgeving hiervan te verfijnen.

Herbestemming van de site 'Manchester' als productieve en culturele pool

In het kader van het stadsvernieuwingscontract 'Heyvaert - Poincaré' heeft het Brussels Gewest de principes van de herontwikkeling van de industriële site 'Manchester 13-15 en 17-19' goedgekeurd. Op 29 april jongstleden heeft de Maatschappij voor Stedelijke Inrichting als proefproject van de Brusselse regering een financiering gekregen om haar werkzaamheden voor de oprichting van een nieuwe culturele, artistieke en creatieve productiepool voort te zetten.

In 2019 zijn een eerste reeks werken en investeringen uitgevoerd om een tijdelijke ingebruikname van de locatie mogelijk te maken door verschillende verenigingen, waaronder Recyclart. Die ingebruikname, van tijdelijk tot tussentijds, kon tot na de eerste twee jaar worden verlengd. Het permanente karakter van de activiteiten in het definitieve project zal worden bestudeerd.

Als antwoord op de problematiek van de heropleving van de economische activiteit en de inrichting van collectieve en gezellige plekken die door Perspective in het kader van de ontwikkeling van het stadsproject voor de wijk zijn geïdentificeerd, zal dit initiatief een belangrijke rol spelen in het behoud van de vitaliteit van de Heyvaertwijk.

Burgerbevragingen

Participatieve workshops (zomer 2017)

Met de expertise van ProTeIn werden verschillende themaworkshops georganiseerd waarin lokale actoren en bewoners van gedachten konden wisselen. Eerst werd op het verleden gefocust om de momenten, feiten en plaatsen te identificeren waarbij belangrijke beslissingen werden genomen die de evolutie van de wijk hebben beïnvloed. Dit zorgde voor een gemeenschappelijk inzicht in het grondgebied en bevorderde de voortgang van het proces. Tijdens een tweede werksessie werden de deelnemers gevraagd om mogelijke toekomstscenario's voor hun wijk te verkennen.

Uit deze werksessies vloeiden een aantal scenario's voort (samenhangende, plausibele scenario's die een beeld schetsen van de toekomst van de wijk) en werd het mogelijk om de uitdagingen, knelpunten en vragen met betrekking tot het grondgebied te belichten. Het is op deze basis dat de aanlegprincipes van het ontwerp van RPA ruimtelijk konden worden geïnterpreteerd.

Dankzij deze benadering kon samen met de bewoners en de gebruikers van de wijk een scherpe visie op de stedelijke en sociale context van de wijk worden geformuleerd die het best inspeelt op de lokale en regionale uitdagingen.

De week van de stadsprojecten (4-11 juni 2018)

In dit kader organiseerde perspective.brussels 2 informatie- en participatiemomenten begin juni 2018. Daarbij deed het beroep op de expertise van de inwoners en de gebruikers van de wijk.

Conform aan het artikel 3§4 van het besluit van 3 mei 2018 betreffende het informatie en participatieproces voor het publiek voorafgaand aan de uitwerking van een ontwerp van richtplan van aanleg, werden de verslagen van de gehouden gesprekken tijdens de vergaderingen van 4 juni en 6 juni op de website van perspective gepubliceerd (ten laatste 15 dagen na de vermelde vergadering). 

Meer informatie over de week van de grote stadsprojecten

Goedkeuring van het ontwerp van RPA in eerste lezing

Na twee jaar te hebben gewerkt, gesprekken te hebben gevoerd met verscheidene actoren en met de burgers te hebben overlegd, heeft de Brusselse Hoofdstedelijke Regering het ontwerp van richtplan van aanleg (RPA) Heyvaert op 9 mei 2019 in eerste lezing goedgekeurd.

In het kader van deze opdracht had perspective.brussels de studiebureaus Citytools en Plusoffice geselecteerd om het richtplan van aanleg op te stellen en het studiebureau CSD Ingénieurs om het milieueffectenrapport op te maken.

Het ontwerp van RPA heeft als ambitie om de veranderingen van de wijk te begrijpen en te verzoenen met de doelstellingen van het Kanaalplan, de productiefunctie te verankeren in een gemengde wijk en de levenskwaliteit van de bewoners te verbeteren.

Openbaar onderzoek 2019

Van 3 oktober tot 2 december 2019 werd het ontwerp van Richtplan van Aanleg ‘Heyvaert’ voorgelegd voor een openbaar onderzoek in de gemeenten Anderlecht, Molenbeek en Stad Brussel.

En nu?

Na het openbaar onderzoek heeft de Gewestelijke Ontwikkelingscommissie (GOC) 60 dagen om een advies in te dienen over het ontwerp van het plan. Op basis van de resultaten van het openbaar onderzoek, het advies van de instanties en de GOC, beslist de Regering of het plan al dan niet dient aangepast te worden en in welk opzicht. Eens goedgekeurd in tweede lezing, wordt het ontwerp van het plan voorgelegd aan de Raad van State en goedgekeurd in derde lezing. 15 dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad treedt het plan dan in werking.