Toegang tot essentiële voorzieningen op korte afstand van huis: hoe de buurtstad de stedelijke inrichting moet sturen

De buurtstad heeft tot doel inwoners op korte afstand van huis toegang te bieden tot essentiële diensten, zoals winkels voor dagelijkse boodschappen, scholen, gezondheidsvoorzieningen, parken en sportfaciliteiten. De ‘15 minutenstad’ draagt bij aan de stedelijke ontwikkeling en verbetert de levenskwaliteit van de inwoners. Perspective publiceert een nieuwe studie, getiteld “De buurtstad in het Brussels Gewest versterken”. Daarin wordt de behoefte aan collectieve voorzieningen in Brussel geanalyseerd, die binnen 10 tot 15 minuten te voet bereikbaar zijn.

“Hoeveel tijd kost het mij om boodschappen te doen of te gaan sporten? Om mijn kinderen naar de crèche of school te brengen? Of waar kan ik een plek vinden om uit te rusten?” Dat zijn vragen die inwoners zich dagelijks stellen. In een stad lijkt alles dichtbij. Maar in werkelijkheid zijn voorzieningen en diensten voor het dagelijks leven niet altijd evenwichtig over het grondgebied verdeeld. Met een sterkere buurtstad kan beter worden ingespeeld op ieders behoeften.

De studie, uniek voor het Brussels Gewest, biedt een classificatie van buurtvoorzieningen om de stedelijke behoeften nauwkeurig in kaart te brengen. Deze classificatie maakt een onderscheid tussen openbare voorzieningen, maar ook tussen diensten voor de bevolking, winkels en de inrichting van de openbare ruimte.

Toolbox voor overheidsoptreden

Deze analysetool kan sturing bieden voor de stedelijke planning. Het doel is een gewestelijke aanpak te ontwikkelen die de behoeften aan buurtvoorzieningen in kaart brengt en richting geeft aan de antwoorden daarop, zowel voor de inrichting van wijken als bij specifieke projecten.

De studie omvat een toolbox om gewestelijke administraties, gemeenten en stedelijke actoren te begeleiden bij het plannen en realiseren van de buurtstad.

De toolbox biedt onder andere:

• een theoretisch kader en internationale referenties als inspiratie voor de realisatie van de buurtstad in het Brussels Gewest en als onderbouwing met een solide theoretisch kader;
• cartografische tools om de geografische toegankelijkheid te beoordelen;
• programmatische aanbevelingen om voorzieningen in stedelijke projecten te integreren.

Voorzieningen in het hart van een meer inclusieve stad

De denkoefening over buurtvoorzieningen en -winkels past in een bredere aanpak die gericht is op het bouwen van een inclusieve stad, met aandacht voor diversiteit in het gebruik en in de behoeften van de inwoners.

In die zin sluit deze studie aan bij recent onderzoek naar gendermainstreaming in de Brusselse stadsplanning. Uit dit onderzoek blijkt dat het gebruik van de stad niet neutraal is: het wordt beïnvloed door sociale factoren zoals geslacht, leeftijd of gezinssituatie. Stadsplanning kan bijdragen tot het verminderen of, integendeel, het versterken van bepaalde ongelijkheden.

Voorzieningen en buurtwinkels spelen hierbij een essentiële rol. Hun toegankelijkheid, aanbod en ligging hebben een directe invloed op de manier waarop inwoners dagelijks gebruikmaken van de stad.

Ontdek de studie: De buurtstad in het Brussels Gewest versterken

Luik A - Theoretisch kader en referenties

Luik B - Duiding huidige situatie

Luik C - Handboek met strategische aanbevelingen